تاثیر تجویز ایمپلنت ملاتونین(18 میلی گرم)به صورت زیر پوستی بر فاکتور های تولید مثلی و عملکرد کبد و کلیه ی سگ نر

دانشگاه شيراز
دانشكده دامپزشكي
نيمسال دوم سال تحصيلي: 93-92شماره پايان نامه: 1422
پايان نامه براي دريافت درجه دكتراي عمومي دامپزشكي از دانشگاه شيرازتاثیر تجویز ایمپلنت ملاتونین(18 میلی گرم)به صورت زیر پوستی بر فاکتور های تولید مثلی و عملکرد کبد و کلیه ی سگ نر
به کوشش
سینا ضیغمی
اين پايان نامه در تاريخ 21/3/1393 با رتبه عالی معادل 93/19 مورد پذيرش هيات داوران قرار گرفت.
هيات داوران:
1- جناب آقای محمد عباس زاده حصیری (استاد راهنما و رئيس هيات داوران). استادیار
2- جناب آقای دکتر اصغر مقیسه (استاد راهنما و رئيس هيات داوران).استادیار
3- جناب آقای محمد سعید احراری خوافی (استاد مشاور)استادیار
4- جناب آقای عبداله میرزایی (استاد مشاور)دانشیار
رئیس دانشکده دامپزشکی معاون آموزشی دانشکده دامپزشکی
دانشگاه شیراز دانشگاه شیراز
دکتر مسعود حق خواه دکتر مهدی محبی
سپاسگزاري
سپاس يگانه اي را که زمين بر گرد عرش کبريائي او ميگردد و آسمان به رنگ مهرباني اوست
معبودي که دريا در برابر شکوهش پيشاني به سنگ مي سايد و کوه در برابر عظمتش بر جاي مانده است.
سپاس که با علم و ايمان به حيات دنيا و عقبايم معنا بخشيدي!
در طول مراحل مختلف انجام اين پژوهش، از همكاري افراد بزرگواري برخوردار بوده‌ا‌‌م كه لازم مي‌دانم از يكايك اين عزيزان مراتب تقدير، تشكر و سپاسگزاري را به جاي آورم.
از مادر عزيز و مهربان و پدر دلسوزم که همواره با صبر و بردباري و تشويق و دلگرمي هايشان اميد به آينده را در من تقويت نمودند، تشکر ويژه کرده و دستانشان را بابت همه چيز مي بوسم.
مراتب سپاس و قدردانی خود را نسبت به زحمات بی دریغ اساتید راهنماي ارجمندم جناب آقای دکتر محمد عباس زاده حصیری و جناب آقای دکتر اصغر مقیسه، به خاطر تقبل راهنمائي اينجانب، صبر و حوصله فراوان و منابع مفيدی که در اختیار بنده گذاشتند، ابراز می دارم.
راهنمايي‌هاي ارزشمند، سازنده و زحمات اساتید مشاور ارجمندم جناب آقای محمد سعید احراری خوافی جناب آقای عبداله میرزایی و را در راستاي پيشبرد پايان نامه اينجانب ارج مي نهم.

چکیده
تاثیر تجویز ایمپلنت ملاتونین(18 میلی گرم)به صورت زیر پوستی بر فاکتور های تولید مثلی و عملکرد کبد و کلیه ی سگ نر
امروزه به دلیل تنوع کاربردهای استفاده از سگ ها، مدیریت تولیدمثل وکنترل باروری سگ ها اهمیت زیادی یافته است.افزایش غیرقابل کنترل جمعیت سگها و خطر شیوع بیماریهای مسترک، گاز گرفتگی و مزاحمت سگهای ولگرد لزوم استفاده از برنامه های کنترل جمعیت را برای سگها تشدید کرده است. در این مطالعه تعداد 7 قلاده سگ نر بالغ در دو گروه درمانی (کاشتن ایمپلنت ملاتونین 18 میلی گرم زیر پوست گردن، 5 قلاده) و گروه شاهد (2قلاده) به مدت 9 هفته مورد بررسی قرار گرفتند و در این مدت خونگیری هفتگی و التراسونوگرافی بیضه انجام شد. تفاوت میانگین غلظت تستسترون در دو گروه از لحاظ آماری معنی نداشت اما روند تغییرات این هورمون در گروه درمان بصورت کاهش غلظت بود (05/0<P). در مورد تغییرات قطر بیضه ها و غلظت ALP، ALT، BUN و کراتینین نیز تفاوت معنی داری بین گروه ها مشاهده نشد. در نتیجه، استفاده از ایمپلنت ملاتونین به میزان 18میلی گرم باعث کاهش غلظت تستسترون سرم درمدت 9 هفته گردید.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول:مقدمه و هدف1
فصل دوم:کلیات
1-2-آناتومی و فیزیولوژی دستگاه تناسلی نر3
1-1-2 نزول بیضه6
2-1-2 مجرای دفران7
3-1-2 آلت تناسلی8
4-1-2 سگ نر8
5-1-2 غدد ضمیمه جنسی9
2-2 اسپرم سازی10
1-2-2 فیزیولوژی اسپرم سازی سگ و نحوه ی انالیز اسپرم11
2-2-2 اسپرم سازی12
3-2-2 فاکتورهای موثر در کیفیت اسپرم14
1-3-2 ریتم ها ی روزانه و فصلی14
2-3-2 عملکرد ملاتونین15
3-3-2 مکانیسم تولید ملاتونین16
1-4-2 روش های عقیم سازی در سگ نر18
2-4-2 تعیین زمان مناسب19
عنوان صفحه
3-4-2 تعیین زمان مناسب عمل جراحی19
4-4-2 تکنیک های جراحی19
1-5-2 مزایای عقیم سازی به روش جراحی در سگ نر20
2-5-2 معایب عقیم سازی به روش جراحی در سگ نر20
1-6-2 کنترل شیمیایی تولید مثل سگ نر21
2-6-2 ویژگی های مطلوب عقیم سازی به روش شیمیایی22
3-6-2 معایب عقیم سازی به روش شیمیایی22
4-6-2 ویژگی های ماده مناسب برای کنترل اندازه ی جمعییت و باروری22
5-6-2 روش های عقیم سازی شیمیایی23
6-6-2 پروژسترون ها23
7-6-2 اندروژن ها24
8-6-2 آگونیست های GnRH24
9-6-2 آنتاگونیست های GnRH25
10-6-2 پیشگیری از باروری با استفاده از روش های ایمنی25
11-6-2 تجویز مواد شیمیایی25
12-6-2 ایجاد سدهای فیزیکی-مکانیکی27
13-6-2 سیتوتوکسین های کونژوگه شده28
فصل سوم: مواد و روش کار
1-3 مواد و وسایل مورد نیاز29
2-3 روش کار30
3-3 انالیز اماری30
عنوان صفحه
فصل چهارم: نتایج31
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
پیشنهادات40
منابع41
فهرست جدول
عنوان صفحه
جدول1-4.انالیز اماری غلظت تستسترون در خون دو دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین 32
جدول2-4.انالیز اماری سایز بیضه راست دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین33
جدول3-4.انالیز اماری سایز بیضه چپ دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین33
جدول 4-4.انالیز اماری غلظت ALP خون دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین34
جدول 5-4.انالیز اماری غلظت ALT خون دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین35
جدول 6-4.انالیز آماری غلظت BUN خون دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین36
جدول 7-4.آنالیز آماری غلظت cratinin خون دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین37
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 1-4.تغییر غلضت تستسترون در خون دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین32
نمودار2-4 تغییر سایز بیضه راست و چپ دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین34
نمودار3-4 تغییر غلظت ALP خون دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین35
نمودار4-4 تغییر غلظت ALT خون دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین35
نمودار5-4 تغییر غلظت BUN خون دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین36
نمودار6-4 تغییر غلظت cratinin خون دو دو گروه شاهد و درمان با ملاتونین37
فصل اول: مقدمه و هدف
تا 60 سال پیش هیچ تحقیق جدی بر روی غده ی پینه ال صورت نگرفته بود. دهه 1950 را باید دریچه ای به دنیای این غده درون ریز دانست. تلاش های زیادی که در این زمینه صورت گرفت نهایتا منجر به کشف چندین اثر مهم این غده شد (ریتر1991) از جمله:
فعالیت فیریولوژیک غده ی پینه ال متاثر از تغییرات نورانی محیط می باشد(ریتر1991).
این غده ماده ای ترشح می کند به نام N-acetyl-5-metoxytriptamin یا ملاتونین که نشان دهنده ی فعالیت اندوکراینی این غده می باشد (ریتر1991). ملاتونین هورمونی است که به طور عمده در پینه آل تولید می شود که مرتبط با سیستم اندوکراینی است و پیرو سیکل شبانه روزی الگو می گیرد (توتوتی و همکاران2009). ملاتونین در ابتدا تنها به عنوان تنظیم کننده ی فیزیولوژیک ریتم های شبانه روزی و حتی فصلی بررسی می شد (توتوتی و همکاران2009). اما با جمع شدن مدارک بیشتر نشان داده شد این هورمون بر روی تعداد زیادی از بافت ها حتی غیر مربوط به سیستم اندوکراینی نقش دارد (توتوتی و همکاران2009). ترشح ملاتونین توسط hypothalamic suprachiasmatic nuchlear کنترل می شود که در شب ها میزان ترشح به بیشترین حد خود میرسد (توتوتی و همکاران 2009).
فعالیت تولید مثلی وابسته به فصول و طول روز به صورت جدا نشدنی به این غده مربوط می شود (ریتر1991). رفتار های تولید مثلی همزمان با بلوغ که در ماده ها با اولین خونریزی و در نر ها با توجه به کیفیت اسپرم و رفتار های خاص شروع می شود.سیکل جنسی سگ ماده شامل چهار مرحله ی پرواستروس, استروس, دی استروس و انستروس می باشد. این چرخه در سگ های ماده مونواستروس و غیرفصلی است.در مرحله ی پرواستروس که میانگین 9 روز طول می کشد اولین رفتارهای تولید مثلی از جمله تورم سفت فرج و خروج ترشحات رحمی بدون تمایل به جفتگیری مشاهده می شود( مقیسه1390) .استروس مرحله ای است که سگ اجازه ی جفتگیری را می دهد که با نرم شدن فرج و تغییر رنگ ترشحات در طول مدت 9 روز خود را نشان می دهد ( مقیسه1390). هم سگ های آبستن و هم سگ های ماده ای که موفق به جفتگیری نشده اند وارد فاز طولانی مدت و 60 روزه ی دی استروس میشوند.در این مرحله به دلیل تغییرات هورمونی رشد و بزرگ شدن پستانها و شیرواری مشاهده می شود( مقیسه1390). انستروس مرحله ی خاموشی فعالیت های تولید مثلی می باشد. تغیرات هورمونی در این مرحله به صورت افزایش فرکانس و دامنه ی ترشح گنادو تروپین با واسطه ی دوپامین می باشد.به طور متوسط 4.5 ماه به طول می انجامد. ( مقیسه1390)
به طور میانگین سگ های ماده هر 7 ماه مرحله ی پرو استروس خود را شروع می کنند. (مقیسه1390)
همانطور که گفته شد بلوغ در سگ های نر با ارزیابی رنگ ، حجم، درصد اسپرم های با حرکت پیشرونده، غلظت و تعداد کل اسپرم ها در انزال و درصد اسپرم هایی با شکل طبیعی می باشد ( مقیسه1390)
تحقیقات جدید نشان دادند تجویز یک دوز ملاتونین در روز در زمان مشخص با توجه به سیکل شبانه روزی می تواند تاثیر خفیفی بر روی محور هیپوتالاموس-هیپوفیز مشابه ملاتونین تولیدی در غده پینه آل داشته باشد ( ریتر 1991).
با توجه به عوارض و خطرات زياد جراحي عقيم سازي از جمله خطر بيهوشي، خونريزي، صرف زمان زياد، عوارض پس از جراحي (مانند كشيدن بخيه ها)، هزينه بالا و غير قابل بازگشت بودن باروري، امروزه تلاش در جهت استفاده از روش هاي كمتر تهاجمي و كارآمد و بدون عوارض ذكر شده ادامه دارد (فوزوم 2013). تحقيق حاضر در راستاي اين هدف و يافتن راه جايگزين احتمالي استفاده از ملاتونين در سركوب موقتي سيستم توليد مثلي مي باشد. بعلاوه عوارض جانبي احتمالي استفاده از ملاتونين به روش كاشت زير پوستي (ايمپلنت) نيز بررسي مي گردد.
فصل دوم: کلیات
به دلیل اینکه در این مطالعه دستگاه تناسلی سگ مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است و از اصطلاحات مربوط به آناتومی و فیزیولوژی دستگاه تناسلی نر استفاده شده است لذا در ابتدا مروری کوتاهی بر این مباحث می شود و در ادامه آنها روش های مختلف عقیم سازی سگ نر و مزایا و معایب آنها آورده می شود.
1_2_اناتومی و فیزیولوژی دستگاه تناسلی نر
بخش های دستگاه تناسلی نر به قرار زیر است :
-بیضه ها
– اپیدیدیم
– مجرای دفران ، همچنین وازدفران نیز نامیده می شوند.
-میزراه
-آلت تناسلی(قضیب)
-غدد پروستات که یک غده ضمیمه جنسی است.
– غده پیازی – میزراهی ، غده ضمیمه جنسی دیگری است که تنها در گربه های نر دیده می شود.
– تولید اسپرماتوزوا(اسپرم) توسط فرایند اسپرماتوژنر رخ می دهد، این سلول ها با تخمک آزاد شده توسط جنس ماده لقاح میابند .
– تولید مایعی جهت انتقال اسپرم از بیضه به مجرای تناسلی ماده و حفظ حیات ان.
– ترشح هورمون تستسترون که اسپرماتوژنر را تحت تاثیر قرار می دهد . همچنین تکامل صفات ثانویه ی جنسی و الگو های رفتاری نر از دیگر اثرات این هورمون است.
یک جفت بیضه وجود دارد که در حیوانات بالغ در خارج از حفره ی بدنی درون کیسه بیضه قرار دارند

اسکروتوم کیسه ای است که از پوست نسبتا بدون مو و غالبا رنگی و پیگمنتانه تشکیل شده است .
پدیده ی اسپرماتوژنر (تولید اسپرم) عمدتا در درجه حرارت های زیر درجه حرارت مرکزی بدن رخ می دهد . به این دلیل بیضه ها در خارج از محوطه بدنی و در محیط خنک بیرون قرار گرفته اند. در سگ ها اسکروتوم بین اندام های حرکتی خلفی قرار گرفته است و در گربه به ناحیه پرینه متصل می باشد و پایین تر از مقعد قرار دارد. در قسمت داخل ، این کیسه به دو بخش تقسیم می شود که هر بخش حاوی یک بیضه است. بیضه چپ اغلب کمی پایین تر از بیضه ی راست آویزان شده است. در میان دیواره اسکروتوم عضله دارتوس قرار گرفته است. در هوای سرد این عضله منقبض شده و پوست اسکروتوم را ضخیم تر می نماید و دمای بیضه ها را بالا تر می برد. در آب و هوای گرم ، عضله شل شده و اسکروتوم نازک تر می شود و بنابراین بیضه ها خنک تر می شوند (کاظمی و موسوی،1388).
بنابراین درجه حرارت ثابتی برای فرایند اسپرماتوژنز فراهم می شود. هر بیضه یک ساختمان بیضی شکل است که در یک لایه مضاعف از صفاق به نام تونیکا واژینالیس پیچیده شده اند. بافت بیضه ها از تعداد زیادی لوله های ته بسته به نام لوله های سمینی فر تشکیل شده است که توسط دو نوع سلول مفروش شده اند:
1-سلول های اسپرماتوژنیک: این سلول ها در طی تقسیم میوز و تقسیم و تمایز پیدا می کند و اسپرم های نابالغ یا استروماتید ها را تولید می نمایند. هر اسپروماتید دارای کروموزوم های هاپلویید می باشند.
2-سلول های سرتولی: این سلول ها استروژن و مواد غذایی مورد نیاز جهت ادامه حیات اسپرم را فراهم و ترشح می نمایند.
در میان توبول ها ، سلول های لیدیگ یا سلول های بینابینی قرار گرفته اند. این سلول ها تستسترون ترشح میکنند و تحت کنترل هورمون تحریک کننده سلول های بینابینی (LH) می باشد که توسط هیپوفیز قدامی ترشح می شود.
توبول های پیچیده سمینی فر عمده بافت بیضه را تشکیل داده اند و سر انجام به یک دیگر متصل می شوند و تشکیل مجاری کمی بزرگتر را به نام مجاری برون بر را می دهند. این مجاری به داخل اپیدیدیم تخلیه می شوند. اپیدیدیم در طول لبه پشتی شکمی بیضه قرار گرفته است. قسمت خلفی اپیدیدیم یا ناحیه دم اپیدیدیم، به انتهای خلفی بیضه متصل شده است و در این جا است که درجه حرارت بیضه در کمترین میزان قرار دارد.
در این ناحیه اسپرم ذخیره و بالغ می شود و برای لقاح آماده می شود. خونرسانی به بیضه از طریق سرخرگ بیضوی صورت می گیرد.این سرخرگ، ائورت پشتی را در ناحیه شکمی ترک می نماید و نسبت به سرخرگ کلیوی ، وضعیت خلفی دارد. با ورود این سرخرگ به اسکروتوم ، سرخرگ بیضوی در امتداد اپیدیدیم

Author:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *