تاثیر عصاره روغنی رزماری -Rosmarinus officinalis- بر عملکرد رشد و سیستم ایمنی فیل‌ماهیان جوان -Huso huso-

-490855-81343500
-405130-91821000
centercenter
-576580-94678500
دانشگاه صنعتی اصفهان
دانشکده منابع طبیعی
تاثیر عصاره روغنی رزماری -Rosmarinus officinalis- بر عملکرد رشد و سیستم ایمنی فیل‌ماهیان جوان -Huso huso-
پایان نامه کارشناسی ارشد تکثیر و پرورش آبزیان
مجتبی حق‌جو جهرمی
استاد راهنما:
دکتر عیسی ابراهیمی
1392

-528955-98488500

-509905-91821000سپاسگزاری
منت خدای را عز و جل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت. سپاس آن بی کران بی همتا را سزاست که همواره مورد عنایت و توجه خاص او بوده‌ام و حضورش در لحظه لحظه زندگی‌ام موجب آرامش و ضامن موفقیت من بوده است.
بی کران ترین سپاس ها را به پیشگاه عزیزترین آموزگارانم، پدر بزرگوارم و مادر دلسوز و مهربانم تقدیم می‌کنم. آنان که اولین بارقه‌های مهر و امید را بر دل من تابانیده اند.
از استاد گرانقدر راهنمایم،‌ جناب آقای دکتر عیسی ابراهیمی، به خاطر راهنمایی‌های علمی ارزشمند ایشان در انجام پایان نامه و صبر و شکیبائیشان در تحقق امور، نهایت سپاسگزاری و تشکر را دارم.
از استاد مشاور دلسوز و مهربانم جناب آقای دکتر امین نعمت الهی که در به ثمر رسیدن این تحقیق و هرچه پربارتر شدن آن مرا یاری دادند، سپاسگزاری می‌کنم.
بر خود لازم می‌دانم از اعضای محترم هیئت علمی گروه شیلات دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان، جناب آقایان دکتر نصر اله محبوبی صوفیانی، دکتر سالار درافشان، دکتر امیدوار فرهادیان، دکتر یزدان کیوانی و سرکار خانم دکتر فاطمه پیکان حیرتی صمیمانه تشکر و قدردانی نمایم.
از کارشناس محترم آزمایشگاه تغذیه و جیره نویسی، جناب آقای مهندس ابراهیم متقی، کارشناس محترم آزمایشگاه فیزیولوژی و بهداشت و بیماریها، جناب آقای مهندس سعید اسداله نصرآبادی که برادرانه مرا یاری کرده‌اند، نهایت سپاسگزاری و احترام را دارم.
از همکاری ریاست محترم سازمان شیلات ایران، جناب آقای مهندس رزاقی در تهیه ماهیان صمیمانه قدردانی می‌کنم. همچنین لازم می‌دانم از همکاری‌های سرکار خانم دکتر لاله حجازی ، مدیرعامل محترم شرکت باریج اسانس کاشان و سرکار خانم‌ دکتر سحر سودبخش، رئیس محترم آزمایشگاه دامپزشکی بیطاران شیراز بخاطر همکاری‌های صمیمانه با اینجانب نهایت تشکر و قدردانی را بعمل آورم.
مجتبی حق‌جو جهرمی
-548005-100393500
کلیه حقوق مادی مترتب بر نتایج مطالعات،
ابتکارات و نوآوریهای ناشی از تحقیق موضوع
این پایان نامه متعلق به دانشگاه صنعتی اصفهان است

-624205-95631000
این اثر تقدیم می‌گردد به:
پدر زحمت کش و دلسوزم
مادر مهربان و فداکارم
استاد عزیز و صبورم
-557530-87058500فهرست مطالب
عنوان صفحه
فهرست مطالبهشت
فهرست جداولیازده
فهرست اشکالدوازده
چکیده1
فصل اول: مقدمه
مقدمه2
فصل دوم: کلیات و مرور منابع
2-1- استفاده از گیاهان دارویی بعنوان محرک رشد و سیستم ایمنی6
2-2- استفاده از گیاهان دارویی در ماهیان مختلف7
2-2-1- کپور7
2-2-2- تیلاپیا7
2-2-3- قزل‌آلای رنگین‌کمان8
2-2-4- سایر ماهیان8
2-3- استفاده از گیاهان دارویی در درمان بیماری‌ها.8
2-3-1- بیماری‌های باکتریایی9
2-3-2- بیماری های ویروسی9
2-3-3- بیماری های ایجاد شده توسط کرم های انگل 9
2-4- عامل ضد استرس12
2-5- اثر ضد اکسیداسیونی و محافظت کنندگی گیاهان دارویی در برابر فلزات سنگین10
2-6- گیاه رزماری12
2-6-1- گیاه شناسی رزماری12
2-6-2- استفاده تجاری از رزماری13
2-6-3- شیمی رزماری13
2-6-3-1- شیمی رزمارینیک اسید14
2-6-3-1-1- داروشناسی رزمارینیک اسید15
2-7- استفاده از رزماری در آبزی‌پروری15
2-8- استفاده از مواد محرک رشد و سیستم ایمنی در فیل‌ماهیان جوان پرورشی15
-فصل سوم: مواد و روش ها
3-1- سیستم پرورشی17
3-2- تهیه ماهیان و سازگاری18
3-3- تهیه عصاره رزماری18
2479040440055هشت
00هشت
3-4- ترکیب جیره های غذایی و نحوه تغذیه ماهیان18
-548005-946785003-5- فاکتورهای مورد بررسی19
3-5-1- بررسی پارامترهای رشد و عملکرد جیره19
3-5-1-1- آنالیز تقریبی غذا و لاشه20
3-5-2- فاکتورهای بیوشیمیایی خون20
3-5-2-1- نمونه گیری20
3-5-2-2- شمارش افتراقی گلبول سفید21
3-6- آنالیزهای آماری21
فصل چهارم: نتایج و بحث
4-1- ویژگی های فیزیکوشیمیایی آب22
4-2- ترکیب شیمیایی عصاره رزماری23
4-3- نتایج آنالیز جیره های غذایی و لاشه23
4-3-1- درصد رطوبت لاشه24
4-3-2- درصد پروتئین لاشه24
4-3-3- درصد چربی لاشه25
4-3-4- درصد خاکستر لاشه25
4-3-5- چربی کبد26
4-4- شاخص های رشد26
4-4-1- وزن اولیه26
4-4-2- وزن نهایی26
4-4-3- درصد افزایش وزن بدن29
4-4-4- ضریب رشد ویژه29
4-4-5- ضریب تبدیل غذایی29
4-4-6- شاخص وضعیت30
4-4-7- کارایی غذا30
4-4-8- بازده مصرف پروتئین30
4-4-9- شاخص کبدی31
4-4-10- میزان بقا ماهیان31
4-5- شاخص های بیوشیمیایی خون31
4-5-1- گلوکز31
4-5-2- آنزیم های کبدی32
4-5-3- آلبومین32
4-5-4- پروتئین کل32
4-5-5- گلوبولین34
2804795520700نه
00نه
4-5-6- کلسترول34
4-5-7- تری گلیسیرید34
-695325-1025525004-5-8- هماتوکریت35
4-5-9- هموگلوبین35
4-5-10- شمارش افتراقی گلبول های سفید36
4-5-10-1- لنفوسیت36
4-5-10-2- ائوزینوفیل37
4-5-10-3- نوتروفیل37
4-5-10-4- مونوسیت38
فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادها
5-1 نتیجه‌گیری کلی39
5-2 پیشنهادها40
پیوست41
منابع47
27762204983480ده
00ده
فهرست جداول
-615950-137033000جدول 1-1 جایگاه سیستماتیک فیل‌ماهی5
جدول 3-1 اجزای تشکیل‌دهنده جیره‌های غذایی (برحسب درصد)19
جدول 3-3 فاکتورهای بیوشیمیایی بررسی‌شده21
جدول 4-1 مقادیر پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب در طول دوره آزمایش(میانگین ± خطای استاندارد) 22
جدول 4-2 مهم‌ترین ترکیبات شیمیایی موجود در عصاره رزماری استفاده شده در این تحقیق23
جدول 4-3 ترکیب شیمیایی لاشه فیل‌ماهیان پرورشی در ابتدا و انتهای آزمایش برحسب درصد در لاشه (میانگین ± خطای استاندارد)23
جدول 4-4 نتایج حاصل از بررسی پارامترهای رشد در تیمارهای مختلف آزمایشی ( میانگین ± خطای استاندارد) 28
جدول 4-5 حاصل از بررسی پارامترهای بیوشیمیایی در تیمارهای مختلف ( میانگین ± خطای استاندارد) 33
23044155859145یازده
00یازده
جدول 4-6 نتایج شمارش افتراقی گلبول‌های سفید خون(میانگین ± خطای استاندارد) 36
-443230-87439500فهرست اشکال
شکل 2-1 مسیر سنتز طبیعی کافئیک اسید، دهیدروکسی فنیل‌لاکتیک اسید و رزمارینیک اسید در برخی گیاهان14
شکل 2-1 ساختار شیمیایی کافئیک اسید، دهیدروکسی فنیل لاکتیک اسید و رزمارینیک اسید14
شکل 6-1 شمارش تفریقی درصد گلبول‌های سفید خون فیل‌ماهیان جوان تغذیه شده با عصاره روغنی رزماری در سطوح 0، 1/0، 1، 10 و 20 گرم بر کیلوگرم (به ترتیب جیره‌های شماره 1 تا 6)، (الف)درصد لنفوسیت، (ب) درصد مونوسیت، (ج) درصد ائوزینوفیل و (د) درصد نوتروفیل (میانگین ± خطای استاندارد)41
شکل 6-2 ترکیب لاشه فیل‌ماهیان جوان تغذیه شده با عصاره روغنی رزماری در سطوح 0، 1/0، 1، 10 و 20 گرم بر کیلوگرم (به ترتیب جیره‌های شماره 1 تا 6)، (الف) درصد رطوبت، (ب) درصد پروتئین در وزن تر، (ج) درصد چربی در وزن تر، (د) درصد خاکستر و (ه) درصد چربی کبد(میانگین ± خطای استاندارد)42
شکل 6-3 شاخص‌های وزن فیل‌ماهیان جوان تغذیه شده با عصاره روغنی رزماری در سطوح 0، 1/0، 1، 10 و 20 گرم بر کیلوگرم (به ترتیب جیره‌های شماره 1 تا 6)، (الف) وزن نهایی (گرم)،‌ (ب) شاخص وضعیت، (ج) درصد افزایش وزن بدن و (د) ضریب رشد ویژه(میانگین ± خطای استاندارد)43
شکل 6-4 شاخص‌های وزن فیل‌ماهیان جوان تغذیه شده با عصاره روغنی رزماری در سطوح 0، 1/0، 1، 10 و 20 گرم بر کیلوگرم (به ترتیب جیره‌های شماره 1 تا 6)، (الف) ضریب تبدیل غذا،‌ (ب) کارایی غذا، (ج) ضریب تبدیل پروتئین و (د) شاخص کبدی(میانگین ± خطای استاندارد)44
شکل 6-5 پارامترهاى بیوشیمیایی فیل‌ماهیان جوان تغذیه شده با عصاره روغنی رزماری در سطوح 0، 1/0، 1، 10 و 20 گرم بر کیلوگرم (به ترتیب جیره‌های شماره 1 تا 6)، (الف) پروتئین کل،‌ (ب) آلبومین، (ج) گلوبولین، (د) گلوکز، (ه)هماتوکریت و (ز) هموگلوبین(میانگین ± خطای استاندارد)45
شکل 6-6 شاخص های مرتبط با چربی کل در سرم خون فیل ماهیان جوان تغذیه شده با سطوح مختلف عصاره رزماری. (الف) کلسترول، (ب) تری گلیسیرید(میانگین ± خطای استاندارد)46
شکل 6-7 آنزیم های شاخص کبدی در سرم خون فیل ماهیان جوان تغذیه شده با سطوح مختلف عصاره رزماری. (الف) GOT، (ب) GPT46
2661920369570دوازده
00دوازده

چکیده
پرورش ماهی نمونه‌ای از فعالیتهای آبزی‌پروری است که امروزه به یکی از مهم‌ترین صنایع دارای رشد سریع تبدیل شده است. به دلیل پرورش متراکم آبزیان، توسعه بیماری‌های عفونی به عنوان یک مشکل اساسی در صنعت آبزی‌پروری محسوب شده و زیانهای اقتصادی فراوانی را به همراه داشته است. حساسیت بالای ماهیان به استرس و گسترش سریع بیماری‌ها در آب، پرورش‌دهندگان آبزیان را ملزم به متمرکزکردن فعالیت‌هایشان به منظور ایمن‌کردن ماهیان در برابر بیماری‌های عفونی کرده است. تلاش‌هایی نظیر پیشگیری‌های بهداشتی، ضدعفونی و دارودرمانی (با تاکید بر آنتی‌بیوتیک‌ها) برای کنترل بیماری‌ها انجام شده است. استفاده تجاری از آنتی‌بیوتیک‌ها و دیگر داروهای شیمیایی در پرورش ماهی به دلیل ایجاد مقاومت باکتریایی، آلودگی محیط زیست و تجمع مواد آلاینده در بدن ماهی بشدت مورد انتقاد قرار گرفته است. در سال‌های اخیر توجه بسیاری به مواد محرک سیستم ایمنی معطوف شده است. مواد محرک سیستم ایمنی، عصاره‌های زیستی و یا ساختگی هستند که رشد موجود و هم‌چنین پاسخ‌های ایمنی بدن را تحریک می‌کنند. رزماری یکی از ادویه‌هایی است که دارای خاصیت آنتی‌اکسیدانی بالا می‌باشد. از روغن رزماری بعنوان ماده‌ای با خاصیت آنتی‌باکتریایی و ضدقارچی، آنتی‌اکسیدانی، آنتی‌میکروبی و ضدسرطانی استفاده می‌شود. بر این اساس در تحقیق حاضر خواص عصاره روغنی گیاه رزماری به عنوان یک ماده محرک سیستم ایمنی بر پارامترهای رشد و تغذیه (شامل وزن نهایی، ضریب رشد ویژه، شاخص وضعیت، درصد افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل غذا، شاخص کبدی و بازده مصرف پروتئین)، فاکتورهای بیوشیمیایی و ایمنی سلولی (شامل پروتئین کل، آلبومین، گلوبولین، گلوکز، کلسترول، تری‌گلیسیرید و آنزیم‌های کبدی) و ترکیب شیمیایی لاشه (شامل پروتئین، رطوبت و چربی) فیل‌ماهیان جوان پرورشی مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور بچه فیل‌ماهیان جوان پرورشی با متوسط وزن 28/5 ± 94/130 (میانگین ± خطای استاندارد) گرم به شش گروه (تیمارها) و هر گروه به سه زیرگروه (تکرارها) تقسیم شدند. گروه اول به عنوان شاهد با جیره پایه و فاقد عصاره رزماری و گروه‌های دوم، سوم،‌چهارم و ‌پنجم به ترتیب با جیره‌های حاوی 1/0، 1، 10 و 20 گرم عصاره روغنی رزماری به ازاء هر کیلوگرم جیره غذایی و گروه ششم با جیره حاوی 03/0 گرم آنتی‌بیوتیک اکسی‌تتراسایکلین به ازاء هر کیلوگرم جیره غذایی به مدت 56 روز تغذیه شدند. نتایج حاصل نشان‌دهنده عدم وجود اختلاف معنی‌داری در پارامترهای رشد بین تیمارهای مختلف بود. میزان بقا در انتهای دوره اختلاف معنی‌داری را بین تیمارهای مختلف نشان نداد (05/0 >p ). محتوای پروتئین لاشه تیمار g/kg1/0 عصاره رزماری به طور معنی‌داری نسبت به تیمار شاهد افزایش داشت(05/0 >p ). در مقابل میزان چربی کبد در تیمار مذکور و تیمار g/kg03/0 اکسی‌تتراسایکلین به طور معنی‌داری نسبت به دیگر تیمارها کاهش نشان داد (05/0 >p ). در عین حال اختلاف معنی‌داری در محتوای چربی و رطوبت لاشه بین تیمارهای مختلف مشاهده نشد. محتوای پروتئین کل سرم و آلبومین در تیمارهای حاوی عصاره رزماری به طور معنی‌داری نسبت به تیمار شاهد افزایش نشان داد به طوری که کم‌ترین میزان پروتئین کل در تیمار شاهد و بیشترین آن در تیمار g/kg1 عصاره رزماری بدست آمد(05/0 >p ). محتوای آلبومین نیز در تیمار g/kg1/0 عصاره رزماری به طور معنی‌داری نسبت به تیمار شاهد افزایش نشان داد(05/0 >p ). آنزیم‌های کبدی به طور معنی‌داری در تیمارهای حاوی عصاره رزماری نسبت به تیمار شاهد کاهش یافت(05/0 >p ). محتوای گلوکز سرم خون در تیمار شاهد بطور معنی‌داری بیشتر از سایر تیمارها بود(05/0 >p ) در حالی‌که میزان کلسترول و تری‌گلیسیرید تغییر معنی‌داری را بین تیمارهای آزمایشی نشان نداد. میزان هموگلوبین خون در تیمار شاهد به طور معنی‌داری نسبت به تیمارهای حاوی عصاره رزماری افزایش یافت (05/0 >p ) اما تغییری در میزان هماتوکریت خون بین تیمارهای مختلف مشاهده نشد. شمارش افتراقی گلبول‌های سفید خون، نشان‌دهنده وجود اختلاف معنی‌داری در میزان لنفوسیت،‌ ائوزینوفیل و نوتروفیل خون است به طوری که میزان لنفوسیت در تیمارهای حاوی عصاره رزماری بطور معنی‌داری بالاتر از تیمار شاهد بود (05/0 >p ). در مقابل میزان ائوزینوفیل و نوتروفیل خون در تیمار شاهد به طوری معنی‌داری بالاتر از دیگر تیمارها بود(05/0 >p ). در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که سطوح مختلف عصاره رزماری مورد استفاده، تاثیر مثبت معنی‌داری بر پارامترهای رشد نداشته است اما سطح g/kg1/0 و g/kg1 آن در جیره غذایی باعث می‌شود تا پارامترهای بیوشیمیایی خون و کیفیت لاشه را بهبود بخشیده و باعث تقویت سیستم ایمنی گردد.
لغات کلیدی: رزماری (Rosmarinus officinalis)، فیل‌ماهی (Huso huso)، شاخص‌های رشد، سیستم ایمنی، کیفیت لاشه، فاکتورهای بیوشیمیایی سرم
-606425-174688500فصل اول
مقدمه
پرورش ماهی نمونه‌ای از فعالیتهای آبزی‌پروری است که به یکی از مهم‌ترین صنایع دارای رشد بسیار سریع تبدیل شده است [22]. از میان موجودات مختلف پرورشی، تعداد زیادی از ماهیان آبهای شیرین و شور بخش مهمی از صنعت آبزی‌پروری را شامل می‌شوند که هر ساله بر تعداد آن‌ها

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *