–بررسی ساختار جنگل و خاک در دو توده¬ی تخریب شده و کمتر تخریب شده¬ی بلوط ایرانی در جنگل¬های زاگرس جنوبی، (جنگل¬های حوزه¬ی یاسوج)

رسالهی حاضر، حاصل پژوهش‌های نگارنده در دوره‌ی کارشناسی ارشد رشته‌ی مهندسی منابع طبیعی گرایش جنگلداری است که در اردیبهشت ماه سال 1392 در دانشکده‌ی کشاورزی دانشگاه یاسوج به راهنمایی جناب آقای دکتر سهراب الوانی نژاد و مشاوره‌ی آقایان دکتر علیرضا صالحی و دکتر پیام فیاض از آن دفاع شده است و کلیه‌ی حقوق مادی و معنوی آن متعلق به دانشگاه یاسوج است.

دانشکدهی کشاورزی
گروه جنگلداری
پایاننامهی کارشناسی ارشد رشتهی مهندسی منابع طبیعی جنگلداری
بررسی ساختار جنگل و خاک در دو تودهی تخریب شده و کمتر تخریب شدهی بلوط ایرانی در جنگلهای زاگرس جنوبی، (جنگلهای حوزهی یاسوج)
استاد راهنما:
دکتر سهراب الوانی نژاد
اساتید مشاور:
دکتر علیرضا صالحی
دکتر پیام فیاض
پژوهشگر:
احسان حسینیان
اردیبهشت ماه 1392

دانشگاه یاسوج
بررسی ساختار جنگل و خاک در دو تودهی تخریب شده و کمتر تخریب شدهی بلوط ایرانی در جنگلهای زاگرس جنوبی، (جنگلهای حوزهی یاسوج)
بهوسیلهی:
احسان حسینیان
پایاننامه
ارائه شده به تحصیلات تکمیلی دانشگاه به عنوان بخشی از فعالیتهای تحصیلی لازم برای اخذ درجه کارشناسی ارشد
در رشتهی:
مهندسی منابع طبیعی-جنگلداری
در تاریخ 30/02/1392 توسط هیات داوران زیر بررسی و با درجه عالی به تصویب نهایی رسید.
1- استاد راهنما : دکترسهراب الوانینژاد با مرتبهی علمی استادیارامضاء
٢- استاد مشاور: دکتر علیرضا صالحی با مرتبهی علمی استادیارامضاء
3- استاد مشاور: پیام فیاض با مرتبهی علمی استادیار امضاء
4- استاد داور : دکتر رقیه ذوالفقاری با مرتبهی علمی استادیارامضاء
5- نام و نام خانوادگی نماینده تحصیلات تکمیلی دانشگاه: دکتر علیرضا منفرد با مرتبهی علمی استادیار امضاء
اردیبهشت ماه 1392
تقدیم به
پدر بزرگوار و مادر مهربانم،
این پایاننامه اثری است کوچک، خیلی کوچک و شاید هیچ!
اما به پاسداشت ذره‌ای از الطاف خداوند و عشق شما، بر خود واجب میدانم که به محضرتان تقدیم نمایم؛
شما دو فرشتهای که از خواستههایتان گذشتید، سختیها را به جان خریدید و خود را سپر بلای مشکلات و ناملایمات کردید تا من به جایگاهی که اکنون در آن ایستادهام برسم؛
به یاد میآورم چشمانتان را که همیشه نگرانم بودید؛
به یاد میآورم نوازش دستانتان را که دردهای مرا تسکین میداد؛
به پاس عاطفه سرشار و گرمای امید بخش وجودتان که بهترین پشتیبان است.
و تقدیم به:
شریک زندگی و همسر عزیزم،
به پاس محبتهای بیدریغش که هرگز پایانی ندارد؛
دریای بیکران فداکاری و عشق، که نگاهش شادی بخش و صفایش مایه آرامش من است؛
به پاس قدردانی از قلبی آکنده از عشق و معرفت که محیطی سرشار از سلامت و امنیت برای من فراهم آورده است؛
همدلی که تلاش راستین را می شناسد و عطر رویایی آن را استشمام میکند و مرا در راه رسیدن به اهداف عالی یاری میرساند.

سپاسگزاری
“نخستین سپاس به پیشگاه حضرت دوست که هر چه هست از اوست”
خدای مهربان را شاکرم که فرصت کسب علم و دانش را به من بخشید تا بتوانم یکی دیگر از مقاطع تحصیلی خود را پشت سر گذارم و مرا نیرو بخشید تا نگارش پایاننامه پیشرو را به اتمام برسانم.
از زحمات برادران و مادر عزیزم که با حمایت و شکیباییشان، لحظهای از راهنمایی، پشتیبانی و تشویق من دریغ نکردند، تا بتوانم در طریق علم و معرفت قدم بردارم، ممنون و سپاسگزارم.
بر خود لازم میدانم از زحمات بی دریغ همسر فرهیخته‌ام که در تمامی مراحل انجام این تحقیق به اینجانب کمک نمودهاند و در این مدت با فراهم کردن آرامش فکری و آسایش روحی، بسیاری از دشواریهای را بر من آسان نمودند، صمیمانه و با تمام وجود متشکرم واز خانواده گرانقدر ایشان کمال تقدیر را دارم.
از خواهران عزیزم ممنونم، آنان که نفس خیرشان و دعای روح پرورشان بدرقه ی راهم بود.چگونه سپاس گویم مهربانی و لطف شما را که سرشار از عشق و یقین است.
اساتید راهنما و مشاور، چگونه سپاس گویم تأثیر علم آموزی شما را که چراغ روشن هدایت را بر کلبه ی محقر وجودم فروزان ساخته است. آری در مقابل این همه عظمت و شکوه شما مرا نه توان سپاس است و نه کلام وصف. از استاد راهنمای عزیز و ارجمند، آقایدکتر الوانینژاد که همواره با راهنماییهای ارزنده، انجام مراحل مختلف این پژوهش را تسهیل نمودند سپاسگزارم و از اساتید مشاور و گرامی آقایاندکتر علیرضا صالحی و دکتر پیام فیاضکه همیشه دلسوزانه پشتیبان اینجانب بودهاند، کمال تشکر را دارم. تمام روزهایی را که تحت راهنمایی، مشاوره و نظارت ایشان مشغول بهکار بودم، سرشار از آموختن توأم با علم و اخلاق بود. سپاسگزاری خود را از داور محترم این پایان نامه و استاد ارجمندم سرکار خانم دکتر رقیه ذوالفقاری بهخاطر تمامی همراهیها و همیاریهایش ابراز میدارم.
همچنین بر خود لازم میدانم از آقای دکتر جواد رحیمیان کارشناس محترم اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کهگیلویه و بویراحمد که در مراحل مختلف این پژوهش یاریگر اینجانب بودند، سپاسگزاری نموده و پیروزی ایشان را در تمامی مراحل زندگی آرزومندم. همچنین از خانمها، مهندس کرمی، حاجیزاده و مولوی مسئول آزمایشگاه مرکزی، ژنتیک و خاکشناسی و اعضاء محترم هیئت علمی گروه جنگلداری که همواره لطفشان شامل حال بنده بود قدردانی می‎نمایم. یاد و خاطره همکلاسیهای عزیز و گرامیام را در مقطع کارشناسی ارشد را گرامی میدارم و از زحمات تک‎تک این عزیزان تشکر و قدردانی می‎نمایم. از کارشناس محترم تحصیلات تکمیلی دانشکده بخاطر تمامی زحماتی که در طی این دوره تحصیلی داشتهاند کمال قدردانی را دارم و برایشان در تمامی مراحل زندگی آرزوی خوشبختی و سعادت می‎نمایم.
خاطرات خوش لحظات بهیادماندنی معاشرت با همه این بزرگواران را همیشه و همه جا در ذهن می‎پرورانم و از درگاه ایزدمنان آرزوی سلامتی و توفیق روزافزون برایشان خواستارم.
– الها به من کمک کن تا بتوانم ادای دین کنم و به خواستهی آنان جامهی عمل بپوشانم.
– پروردگارا حسن عاقبت، سلامت و سعادت را برای آنان مقدرنما.
– خدایا توفیق خدمتی سرشار از شور و نشاط و همراه و همسو با علم و دانش و پژوهش جهت رشد و شکوفایی ایران کهنسال عنایت بفرما.

نام: احسان نام خانوادگ‍ی: حسینیان
مقطع تحص‍یلی: کارشناس‍ی ارشد رشته و گرایش: جنگلداری
استاد راهنما: سهراب الوانینژاد تاریخ دفاع: 30/02/1392

بررسی ساختار جنگل و خاک در دو تودهی تخریب شده و کمتر تخریب شده بلوط ایرانی در جنگلهای زاگرس جنوبی، (جنگلهای حوزهی یاسوج)
چک‍یده
مطالعه حاضر با هدف بررسی ساختار جنگلشناسی و خاک در دو تودهی طبیعی بلوط ایرانی با شدت دستخوردگی و تخریب متفاوت صورت گرفته است. برای رسیدن به این هدف ابتدا پس از جنگلگردشی در جنگلهای حوزهی شهرستان بویراحمد، دو تودهی جنگلی با وضعیت تخریبیافتگی متفاوت، تودهی با درجهی تخریب بیشتر (رویشگاه مختار) و تودهی کمترتخریبشده (رویشگاه سرآبتاوه) در مجاورت هم به فاصلهی تقریبی 10 کیلومتر انتخاب شدند. نمونهبرداری در دو تودهی مورد بررسی به روش تصادفیسیستماتیک با استفاده از شبکه آماربرداری 250×150 متر صورت گرفت. تعداد 47 قطعهنمونه با مساحت 1000 مترمربع در رویشگاه مختار، و در رویشگاه سرآبتاوه 52 قطعه نمونه برداشت شد. در قطعه نمونههای اصلی پارامترهای جنگلشناسی شامل نام و تعداد گونههای درختی و درختچهای، ارتفاع کل، ارتفاع تنه، ارتفاع تاج، قطر برابر سینه، قطر در ارتفاع 50 سانتیمتری از سطح زمین، قطر بزرگ و کوچک تاج اندازهگیری شد. جهت بررسی زادآوری گونههای درختی و درختچهای در مرکز هر قطعه نمونهی اصلی از یک میکروپلات 200 مترمربعی (به شعاع 8 متر) استفاده شد. به منظور مقایسهی خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک در دو تودهی مورد مطالعه، در هر یک از آنها بطور تصادفی تعداد 10 نمونه خاک از عمق 0 تا 20 سانتیمتری برداشت گردید. نتایج آنالیز واریانس نشان داد از لحاظ خصوصیات جنگلشناسی تعداد پایه، تعداد جستگروه، تعداد کل جست، ارتفاعکل، ارتفاع تنه، ارتفاع تاج، آشکوببندی، مساحت تاج و درصد تاجپوشش بین دو منطقهی مورد مطالعه تفاوت معنیداری وجود دارد. نتایج مقایسه میانگینها نشان داد که میانگین ارتفاع کل، ارتفاع تاج و آشکوب بندی در رویشگاه سرآبتاوه بیشتر از رویشگاه مختار بود، اما میانگین پارامترهای تعداد پایه، تعداد جست گروه، تعداد جست، ارتفاع تنه، مساحت تاج و درصد تاج در رویشگاه مختار بیشتر بود. نتایج آنالیز همبستگیها نشان داد در رویشگاه سرآبتاوه بین ارتفاع از سطح دریا و تعداد جست همبستگی منفی و معنی دار وجود داشت. در رویشگاه مختار بین ارتفاع از سطح دریا با پارامترهای درصد پوشش علفی، قطر برابر سینه، قطر در ارتفاع 5/0 متر، سطح مقطع برابر سینه، مساحت تاج و درصد تاج پوشش همبستگی مثبت و معنی دار و با تعداد پایه و تعداد جست گروه و تعداد جست همبستگی منفی و معنی دار وجود داشت. در رویشگاه مختار بین شیب با درصد پوشش علفی، ارتفاع کل، ارتفاع تنه و ارتفاع تاج درخت همبستگی منفی و معنی دار وجود داشت. نمودار توزیع تعداد درختان بلوط ایرانی در طبقات قطری در هر دو توده به صورت چوله به راست و حالت کمشونده دارد که نشان دهنده تودههای ناهمسال و نامنظم است. نتایج آنالیز واریانس فاکتورهای خاکی در دو رویشگاه نشان داد از لحاظ فاکتورهای pH، ماسه، مقدار ماده آلی، سیلت درشت و سیلت ریز بین دو رویشگاه اختلاف معنیداری وجود دارد به طوری که مقدار pHو ماسه در رویشگاه مختار و مقدار مقدار ماده آلی، سیلت درشت و سیلت ریز در رویشگاه سرآبتاوه بیشتر بود. نتایج بررسی تنوع زیستی نشان داد از لحاظ کلیهی شاخصهای غنا، تنوع و یکنواختی بین دو توده اختلاف معنیداری وجود دارد که به استثناء شاخص سیمپسون، سایر شاخصها در رویشگاه سرآبتاوه بالاتر بود. نتایج زادآوری نیز نشان داد که در رویشگاه سرآبتاوه برای 11 گونهی درختی و درختچهای و در رویشگاه مختار برای 7 گونهی درختی و درختچهای زادآوری در میکروپلاتها مشاهده گردید. طبق نتایج بدست آمده در سرآبتاوه، 72/35 درصد نهالها دانهزاد و 28/64 درصد آنها شاخهزاد بودند، اما در رویشگاه مختار 58/5 درصد نهال به صورت دانهزاد و 42/92 درصد نهالها شاخهزاد بودند. در منطقه کمترتخریبشده سرآبتاوه، صفات رویشی مساحت تاج، تعداد جست، تعداد جستگروه و تعداد پایه همبستگی مثبت و معنیداری با تعداد زادآوری بلوط داشتند. اما در منطقه مختار، سطح مقطع برابر سینه و مساحت تاج همبستگی منفی با تعداد زادآوری داشتند. بهطور کلی نتایج زادآوری نشان داد که در هر دو رویشگاه مورد بررسی وضعیت زادآوری بسیار ضعیف و نگران کننده است. نتایج آنالیز واریانس و مقایسهی میانگین عوامل غیر زنده در دو تودهی مورد مطالعه نشان داد که از لحاظ عوامل تخریب چرای دام، شاخهزنی و بهرهبرداری غیرمجاز تفاوت معنیداری بین دو رویشگاه وجود دارد بهطوری که میانگین حضور این عوامل در رویشگاه مختار بیشتر از رویشگاه سرآبتاوه بود. همچنین نتایج آنالیز تجزیه به مولفههای اصلی نشان داد که بر اساس پارامترهای رویشی گونههای موجود دو رویشگاه مورد مطالعه قابل تفکیک نبوده و درصد ضریب کاپا پایین بدست آمد. نتایج کلی این تحقیق نشان میدهد که در رویشگاه سرآبتاوه که از سال 1382 تحت طرح صیانت جنگلها به صورت قرق درآمده است، از لحاظ اکثرشاخصهای تنوع زیستی و زادآوری وضعیت بهتری را نسبت به رویشگاه مختار نشان میدهد. با توجه به تفاوت ساختار افقی و عمودی در دو توده مورد بررسی میتوان نتیجه گیری کرد که مسلما ساختار افقی و عمودی جنگل طی 10 سال قرق جنگل تغییر محسوسی نمیکند و این تفاوت در ساختار افقی و عمودی دو توده مورد بررسی به تفاوتهای طولانی مدت در دو توده برمیگردد، که این تفاوتها ممکن است تفاوتهای رویشگاهی و یا دخالتهای انسانی باشند.
واژههای کلیدی: ساختار جنگل، خاک، تودهی تخریبشده، تودهی کمترتخریبشده، بلوط ایرانی، یاسوج

د

فهرست مطالب
عنوان . صفحه
TOC o “1-5” h z u فصل اول- مقدمه و کلیات11-1- مقدمه11-2- کلیات61-2-1- ساختار61-2-2- ویژگیهای ساختاری71-2-3- ویژگیهای عمومی بلوط ایرانی81-2-3-1- گسترشگاه گونه بلوط ایرانی81-2-3-2- ویژگیهای اکولوژیک بلوط ایرانی91-2-3-3- ویژگیهای جنگلشناسی بلوط ایرانی91-2-4- مصارف و کاربردهای بلوط ایرانی:111-2-5- عوامل تخریب در جنگلهای زاگرس121-2-6- خاک121-2-6-1- خصوصیات فیزیکی خاک131-2-6-2- خصوصیات شیمیایی خاک141-2-6-2-1- pH141-2-6-2-2- پتاسیم151-2-6-2-3- سدیم خاک151-2-6-2-4-EC151-2-6-2-5- آهک161-2-6-2-6- ماده آلی161-2-6-2-6- فسفر161-2-7- تنوع زیستی171-2-7-1- شاخصهای تنوع زیستی181-2-7-2- شاخص‌ها و نمایه‌های ریاضی برای اندازه‌گیری تنوع181-2-7-2-1- شاخص‌های تنوع گونه‌ای181-2-7-2-2- شاخص‌های غنای گونه‌ای191-2-7-2-3- شاخص یکنواختی19فصل دوم- سابقه تحقیق212-1- مطالعات انجام شده در زمینهی ساختار جنگل212-2- مطالعات انجام شده در زمینهی خاک جنگل262-3- مطالعات انجام شده در زمینهی تنوع زیستی و زادآوری29I

فصل سوم- مواد و روشها333- 1- منطقه مورد مطالعه333-1-1- اطلاعات هواشناسی343-1-2- اطلاعات زمین شناسی353-2- روش انجام کار373-2-1- روش نمونهبرداری373-2-2- روش محاسبه پارامترهای جنگلشناسی373-2-3- روش مطالعه تنوع زیستی393-2-4- محاسبهی شاخص ارزش اهمیت (IVI)403-2-5- روش نمونهبرداری خاک413-2-6- روش آزمایشگاهی خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک413-2-6-1- اندازهگیریpH خاک413-2-6-2- اندازه‌گیری هدایت الکتریکیEC خاک423-2-6-3- اندازه‌گیری پتاسیم قابل جذب423-2-6-4- اندازه گیری کربن آلی (مواد آلی خاک)423-2-6-5- اندازه‌گیری میزان آهک خاک (درصد کربنات کلسیم تبادلی خاک)433-2-6-6- اندازه‌گیری سدیم خاک443-2-6-7-

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *