پایان نامه ها

–اثرات پرایمینگ بذر بر خصوصیات جوانه زنی و رشد گونه Aeluropus macrostachys در شرایط تنش شوری،آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی

اثرات پرایمینگ بذر بر خصوصیات جوانه زنی و رشد گونه Aeluropus macrostachys در شرایط تنش شوری،آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفیچکیده:به منظور مطالعه اثرات پرایمینگ بذر بر خصوصیات جوانه زنی و رشد گونه Aeluropus macrostachys در شرایط تنش شوری،آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. که فاکتورهای آزمایش شامل چهار سطح پرایمینگ بذر، شاهد (بدون پرایمینگ) با KCl وNaCl و CaCl2 و پنج سطح شوری (16، 12 ،8 ،4 ،0 دسی‌سیمنزبرمتر) بود. نتایج نشان داد که تاثیر پرایمینگ بذر و تنش شوری بر درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه، طول ساقه چه معنی دار بود.بیشترین درصد جوانه زنی در تیمار کلرید پتاسیم 4 دسی سیمنز بر متر بود و کمترین میزان آن مربوط به تیمارهای کلرید سدیم در سطح 4 دسی سیمنز بر متر و کلرید پتاسیم در سطح 16دسی سیمنز بر متر و در کلرید کلسیم در سطوح 12 و 16دسی سیمنز بر متر بود.

واژه های کلیدی:پرایمینگ، تنش شوری، Aeluropus macrostachys

Contents
TOC o “1-3” h z u مقدمه PAGEREF _Toc318909059 h 5فصل اول: PAGEREF _Toc318909060 h 7مبانی نظری تحقیق PAGEREF _Toc318909061 h 71-1- بیان مساله PAGEREF _Toc318909062 h 81-2-1 هدف اصلی PAGEREF _Toc318909063 h 91-2-2 اهداف اختصاصی PAGEREF _Toc318909064 h 91-3 فرضیات تحقیق PAGEREF _Toc318909065 h 91-4 خصوصیات گیاه شناسی گونه مورد بررسی و تعیین رویشگاهها PAGEREF _Toc318909066 h 91-4-1 خصوصیات گیاه شناسی PAGEREF _Toc318909067 h 91-4-2اهميت گندميان و ارزش اقتصادي آنها PAGEREF _Toc318909068 h 111-4-3 قبیله Aeluropodeae PAGEREF _Toc318909069 h 111-4-4 ويژگي هاي گياهشناسي جنس Aeluropus PAGEREF _Toc318909070 h 111-4-5 كليد شناسايي گونه هاي جنس Aeluropus PAGEREF _Toc318909071 h 121-4-6 ويژگي هاي گياهشناسي گونه Aeluropus macrostachyus PAGEREF _Toc318909072 h 121-4-7 پراكنش جغرافيايي: ايران ، جنوب افغانستان، پاكستان، نمونه تيپ از بلوچستان PAGEREF _Toc318909073 h 131-4-8 پراكنش در ايران : شرق و جنوب شرق PAGEREF _Toc318909074 h 13فصل دوم: PAGEREF _Toc318909075 h 16کلیات PAGEREF _Toc318909076 h 162-1- تعاریف PAGEREF _Toc318909077 h 172-1-1 تعریف استرین PAGEREF _Toc318909078 h 172-1-2 استرس PAGEREF _Toc318909079 h 172-1-3 صفراسترسی یا فقدان استرس PAGEREF _Toc318909080 h 172-1-4 تنش PAGEREF _Toc318909081 h 172-1-4-1 انواع تنش PAGEREF _Toc318909082 h 172-1-4-2 جوانه زنی PAGEREF _Toc318909083 h 182-1-4-3 قوه ناميه بذر PAGEREF _Toc318909084 h 192-1-4-4 الگوهای جوانه زنی PAGEREF _Toc318909085 h 202-1-4-5- مراحل جوانه زنی PAGEREF _Toc318909086 h 212-1-4-6 عوامل موثر در جوانه زنی PAGEREF _Toc318909087 h 222-2- تنش شوری PAGEREF _Toc318909088 h 232-2-1- مناطق شور جهان PAGEREF _Toc318909089 h 242-2-2- پراکندگی مناطق شور در ایران PAGEREF _Toc318909090 h 242-2-3- علل شوری PAGEREF _Toc318909091 h 252-2-4- منبع نمک خاک PAGEREF _Toc318909092 h 252-2-5 طبقه بندی گیاهان شور روی PAGEREF _Toc318909093 h 252-2-5-1 شور روی های اجباری PAGEREF _Toc318909094 h 252-2-5-2 شور روی های ترجیحی PAGEREF _Toc318909095 h 262-2-5-3 شور روی های پشتیبان PAGEREF _Toc318909096 h 262-2-5-4 شور روی های اتفاقی PAGEREF _Toc318909097 h 262-3 استرس کلیرید سدیم،کلرید پتاسیم،کلرید کلسیم PAGEREF _Toc318909098 h 262-3-1 تنظیم اسمزی گیاهان عالی در مقایسه با موجودات پست PAGEREF _Toc318909099 h 262-3-2 تنوع در تحمل به شوری در گیاهان عالی PAGEREF _Toc318909100 h 262-4 حدهای بقاء استرس نمک PAGEREF _Toc318909101 h 272-4-1 استرس های ثانویه که توسط نمک القاء می شود PAGEREF _Toc318909102 h 282-4-1-1 استرس اسمزی PAGEREF _Toc318909103 h 282-4-1-2 استرس کمبود PAGEREF _Toc318909104 h 292-4-2 استرس های اولیه که توسط نمک ایجاد می شود PAGEREF _Toc318909105 h 302-4-3 تأثیر مستقیم شوری PAGEREF _Toc318909106 h 342-5 اثرات فاکتورهای محیطی روی استرس نمک PAGEREF _Toc318909107 h 352-6 اثرات مواد بکار رفته روی استرس نمک PAGEREF _Toc318909108 h 362-6-1 کنترل جذب سدیم، پتاسیم و کلسیم به داخل گیاه PAGEREF _Toc318909109 h 372-7 مکانیسم مقابله با تنش شوری در گیاهان PAGEREF _Toc318909110 h 372-8 تاريخچه پرايمينگ PAGEREF _Toc318909111 h 382-8-1هيدرو پرايمينگ PAGEREF _Toc318909112 h 392-8-2 اسمو پرايمينگ PAGEREF _Toc318909113 h 392-8-3 ماتري پرايمينگ PAGEREF _Toc318909114 h 402-9 عادت به شوری دادن PAGEREF _Toc318909115 h 40فصل سوم: PAGEREF _Toc318909116 h 41بررسی منابع PAGEREF _Toc318909117 h 413-1 سابقه تحقیق در ایران PAGEREF _Toc318909118 h 423-2 سابقه تحقیق در خارج از کشور PAGEREF _Toc318909119 h 44فصل چهارم: PAGEREF _Toc318909120 h 45مواد و روشها PAGEREF _Toc318909121 h 454-1 نوع روش تحقیق PAGEREF _Toc318909122 h 464-2 روش انجام تحقیق PAGEREF _Toc318909123 h 464-3 مشخصات طرح و فرضیات آزمایش PAGEREF _Toc318909124 h 464-4 روش تهیه بذور و تعیین قوه نامیه بذور PAGEREF _Toc318909125 h 464-5 روش کار PAGEREF _Toc318909126 h 47فصل پنجم: PAGEREF _Toc318909127 h 48نتایج PAGEREF _Toc318909128 h 485-1 نتایج PAGEREF _Toc318909129 h 495-2 نتایج حاصل از مقایسه میانگین ها PAGEREF _Toc318909130 h 495-2-1 درصد جوانه زنی Aeluropus macrostachys PAGEREF _Toc318909131 h 495-2-2 سرعت جوانه زنی Aeluropus macrostachys PAGEREF _Toc318909132 h 50در غلظت های مختلف تیمارهای موجود با شاهد PAGEREF _Toc318909133 h 515-2-3 طول ساقه چه Aeluropus macrostachys PAGEREF _Toc318909134 h 515-2-4 طول ریشهچه Aeluropus macrostachys PAGEREF _Toc318909135 h 525-3 بحث PAGEREF _Toc318909136 h 535-4 نتیجه گیری نهایی PAGEREF _Toc318909137 h 545-5 پیشنهادات: PAGEREF _Toc318909138 h 55فهرست منابع و ماخذ PAGEREF _Toc318909139 h 56

مقدمهیکی از مشکلات عمده در منابع طبیعی و به خصوص مراتع،وجود خاکهای شور و شور شدن خاکهای شور می باشد که شرایط رشد گیاه را مختل می کند.از آنجایی که بخش وسیعی از مراتع ایران دارای خاکهای شور و قلیایی می باشد،در تولید علوفه مراتع،شوری و شور شدن خاک یکی از عوامل مهم بازدارنده بشمار می رود،به طوری که یکی از موانع گسترش و زادآوری گیاهان مرتعی،میزان شوری در هنگام جوانه زدن بذرها می باشد(جعفری،1373)
درجه مقاومت به شوری برای گیاهان مختلف در مرحله جوانه زنی متفاوت است.تحقیقات نشان می دهد که افزایش میزان شوری در مرحله جوانه زنی،مانع جوانه زدن بذر در اکثر گیاهان می شود(کوچکی و سلطانی،1377)بین مقاومت به شوری در مرحله جوانه زنی و مقاومت گیاه در مراحل بعدی رابطه مستقیمی برقرار نیست،بیشتر گیاهان در مرحله جوانه زدن به شوری حساس می باشند مانند چغندر،اما بعضی از گیاهان مانند ذرت در مرحله جوانه زنی نسبتا به شوری مقاوم هستند ولی در مرحله بعدی از مقاومت کمتری برخوردار می باشند(کوچکی و سلطانی،1377).همچنین حساسیت جوانه زنی بذرهای گونه های مختلف نسبت به شوری بسیار متنوع است،به عنوان مثال بذر گونه ای pharagmites autstralis و hordeum jubatum نسبت به شوری 5000 میلی گرم در لیترNaCl حساس نبوده،اما جوانه زنی بذر scolochloa festucaceae و typha glauca نسبت به شوری 1000 میلی گرم در لیتر کاهش نشان داده است(گالیناتو و همکاران،1989).با افزایش شوری میزان جوانه زنی کاهش یافته و اثر شوری بر جوانه زنی به طور معمولی بازدارنده است(گلزار و خان،2000).حتی ممکن است افزایش غلظت نمک به صورت تصاعدی جوانه زنی را کاهش دهد(گلزار و خان،2001). به طوری که غلظتهای پایین بیشترین میزان جوانه زنی را به خود اختصاص داده و افزایش غلظت آن را کاهش می دهد(ضیاو خان،2004). همچنین تحقیقات نشان می دهد که نمکهای مختلف اثر متفاوتی بر جوانه زنی بذرها دارند،به همین منظور جوشی و همکاران(2004)اثر نمکهای مختلف از جمله MgCl2-NaCl-Kcl-MgSO4-CaCl2 و آب دریا را برجوانه زنی دو گونه علوفه ای A.lagopoides,Sporobollus madraspatanusمورد برسی قرار داده وبه این نتیجه رسیدند که90تا99درصد جوانه زنی در شرایط بدون نمک صورت گرفته وبا افزایش میزان نمک مقدار جوانه زنی کاهش می یابد،همچنین نتایج نشان داد کهNaCl,KCl وآب دریا بیشترین محدودیت جوانه زنی را برای این گونه ها نسبت به سایر نمکهای ذکر شده ایجاد مینماید.
تنش شوری به عنوان عامل محیطی موثر بر سرعت جوانه زنی،علاوه بر مسمومیتی که می تواند در گیاه ایجاد کند باعث بالا رفتن فشار اسمزی نیز می شود،بنابراین جذب آب توسط بذر را با اشکال جدی روبرو می کند.توان آب محیطی که بذر در آن قرار گرفته است تاثیر مستقیمی بر جذب آب توسط بذر دارد،عوامل کاهش دهنده توان آب نظیر نمکهای محلول در آب می توانند تاثیر قابل توجهی در این امر داشته باشند(خان و یونگار،1986).
فرایند فیزیکی جذب آب به فرایندهای متابولیکی فعالی چون آبگیری و شکسته شدن خواب بذر منجر می شود،به طوری که بالاترین غلظت کلرید سدیم،کمترین میزان جوانه زنی را موجب می شود.همچنین کلرید سدیم ممکن است بازدارنده فعالیت برخی ار آنزیمهایی باشد که در جوانه زنی بذر نقش بحرانی دارند(خان و یونگار،1986).استنباط کلی چنین است که شروع جوانه زنی و ورود به مرحله پیچیده وحساس جوانه زنی از حیات بذر به طور عموم در شرایطی که غلظت شوری در محیط کم است آغاز می شود و این موضوعی است که در بیشتر بذرها اعم از شورزی و غیر شورزی دیده می شود،چرا که همواره در چنین شرایطی که محیط عاری از هر عامل تنش آور ویا به عبارتی عاری از هر گونه عامل بی ثباتی وعدم تعادل بین مواد تشکیل دهنده موجود در محیط باشد،بذرها بهتر وسریعتر شروع به جوانه زنی می نمایند. هر چه غلظت مواد شور بیشتر گردد،محیط نامناسبی جهت جوانه زنی بذرها ایجاد می گردد به طوری که با افزایش شوری علاوه بر کاهش جوانه زنی، سرعت آن نیز کم میشود(فرخواه و همکاران1380).
ازآنجا که جوانه زنی یکی از دوره های حساس چرخه زندگی گیاهان محسوب میشود وهر چه بهتر وبیشتر صورت گیرد،گیاه شانس بیشتری برای بقاء واستقرار پیدا میکند،در این تحقیق گونه مرتعی از خانواده گندمیان(Aeluropus macrostachys) که دارای ارزش علوفه ای و همچنین حفاظتی برای خاک می باشد انتخاب شده تا میزان تحمل به شوری آن در مرحله جوانه زنی مشخص گردد.
فصل اول:مبانی نظری تحقیق1-1- بیان مسالهشوري پس از خشکي از مهمترين و متداول ترين تنش هاي محيطي در سطح جهان و از جمله ايران است (اخايي. 1993). حدود 25 ميليون هکتار از خاکهاي ايران به حالت شور و کيفيت آب آبياري بسياري از اراضي لب شور و بعضاً شور طبقه بندي شده است (اهدايي، ب، 1373).
بررسي اثر تنشهاي محيطي و نقش آنها در پيش بيني و ارزيابي رشد گیاهان بسيار ضروري است. گياهان رشد يافته در خاکهاي شور ممکن است به دليل خواص اسمزي شوري با درجاتي از تنش کم آبي و در نتيجه با کاهش سرعت رشد مواجه شوند. همچنين ممکن است با ورود مقادير زيادي نمک به درون گياه، سلول هاي گياهي در اثر سميت يوني آسيب ببيند و چه بسا جذب برخي عناصر معدني از خاک مختل شده و رشد و عملکرد گياه زراعي به دليل فقر عناصر غذايي تضعيف گردد.
براساس تعريف شانون و گريو (1999) شوري عبارت است از حضور بيش از اندازه نمکهاي قابل حل عناصر معدني در محلول آب خاک که منجر به تجمع نمک در ناحيه ريشه و ريشه چه و گياه در جذب آب کافي از محلول هاي خاک با مشکل روبه رو مي شود.
جوانه زني مرحله اي بحراني در زندگي گياهان بوده و تحمل شوري در طي جوانه زني براي استقرار گياهاني که در اين محيط رشد مي کنند یک بحران محسوب می شود. از طرفي براي توليد علوفه مراتع شوري و شور شدن خاک يکي از عوامل بازدارنده به شمار مي رود و مديريت اراضي شور و اصطلاح خاکهاي شور و جلوگيري از پيشروي خاکهاي شور در مديريت منابع طبيعي به ويژه مراتع امري لازم و ضروري است (جعفري، 1379).
گرچه حجم مطالعات انجام شده در رابطه با اثر شوري بر جوامع گياهاي و ويژگي هاي رشد و نمو گياهان کم نیست ولي اکثر اين مطالعات در مورد گياهان خاص و بويژه گياهان زراعي است. گياهان مرتعي شور زيست کمتر مورد توجه واقع شده اند.
هدف از انجام اين تحقيق بررسي اثر اعمال تیمارهای مقاوم سازی بذر گونه Aeluropus macrostachys بر درصد و سرعت جوانه زنی ،طول ریشهچه و ساقهچه این گیاه تحت شدتهای مختلف تنش شوری است.تا نهایتا بتوان با مقاوم سازی بذور این گیاه که از گیاهان با ارزش مراتع استان کرمان محسوب می شود،به گسترش آن در مناطقی که با مشکل شوری خاک درگیر هستند امیدوار شد.
1-2 اهداف تحقیق
1-2-1 هدف اصلیبررسی درصد و سرعت جوانهزني و طول ریشهچه و ساقهچه گیاه Aeluropus macrostachys پس از اعمال تیمارهای مقاوم سازی بذر تحت شدتهای مختلف تنش شوری.
1-2-2 اهداف اختصاصی
1ـ تعیین اثر کلرید سدیم و کلرید کلسیم و کلرید پتاسیم در غلظت های مختلف بر روی درصد جوانه زنی گیاه Aeluropus macrostachys
2ـ تعیین اثر کلرید سدیم و کلرید کلسیم و کلرید پتاسیم در غلظت های مختلف بر روی سرعت جوانه زنی گیاه Aeluropus macrostachys
3ـ تعیین اثر کلرید سدیم و کلرید کلسیم و کلرید پتاسیم در غلظت های مختلف بر روی طول ریشه چه گیاه Aeluropus macrostachys
4ـ تعیین اثر کلرید سدیم و کلرید کلسیم و کلرید پتاسیم در غلظت های مختلف بر روی طول ساقه چه گیاه Aeluropus macrostachys
1-3 فرضیات تحقیقاعمال تیمارهای مقاوم سازی بذر،باعث افزایش معنی دار سرعت و درصد جوانهزنی و

متن کامل پایان نامه ها در 40y.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *