بررسی درجات توسعه و تفاوتهای آن در روستاهای مختلف شهرستان رودبار-پایان نامه ارشد مدیریت


 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

تعیین درجه توسعه یافتگی نواحی روستایی شهرستان رودبار

قسمتی از متن پایان نامه :

– توسعه روستایی

برای توسعه روستایی تعاریف متعددی ارائه شده است که به بعضی از آنها اشاره می­شود :

دیاسن[1] معتقد است توسعه روستایی راهبردی است که به منظور بهبود زندگی اقتصادی و اجتماعی گروه خاصی از مردم (روستاییان فقیر) طراحی شده است. این فرایند شامل بسط منافع توسعه در میان فقیر­ترین اقشاری است که در مناطق روستایی در پی کسب معاش هستند.

این گروه شامل کشاورزان خرده پا، خوش­نشینان و کشاورزان بی­زمین است (ازکیا به نقل از دیاسن، 1368). در نتیجه توسعه روستایی شامل فرایند عمیقی از تغییرات در کل جامعه می­باشد. این فرایند روشی برای افزایش فرصت­های قابل دسترسی برای فرد و افزایش امکانات بهره­وری از آنها است.

توسعه روستایی به نوین سازی جامعه روستایی می­پردازد و آن را از یک انزوای سنتی به جامعه­ای تغییر خواهد داد که با اقتصاد ملی عجین شده است. بنابراین هدف­های توسعه روستایی در محدوده یک بخش خلاصه نمی­شود بلکه مواردی چون بهبود و بهره­وری، افزایش اشتغال، تامین حداقل قابل قبول غذا، مسکن، آموزش و بهداشت را در بر می­گیرد (ازکیا، 1384 به نقل از مهندسان مشاور، 1371).

بانک جهانی در سال 1975 عنوان داشته توسعه راهبردی است که برای بهبود زندگی اقتصادی و اجتماعی گروه­های خاصی از مردم – روستاییان فقیر- طراحی شده است. این امر متضمن انتقال منافع به افراد فقیری است که در نواحی روستایی در پی تامین معاش­اند. این گروه شامل کشاورزان خرده­پا، اجاره دادن و افراد فاقد زمین می­باشد (ازکیا، 1384 به نقل از چمبرز، 1367). به تعبییر لی[2] و چنودر[3] این تعریف با راهبرد رشد همراه با عدالت[4] یا توزیع مجدد توام با رشد[5] شناخته می­شود که  بر­افزایش تولید، بهره­وری، اشتغال و بسیج منافع تاکید دارد، آنها معتقدند که توزیع مجدد در قالب باز­سازی نظام تولید و با توزیع مجدد دارایی­ها را موجب نمی­شود(ازکیا ،1384 به نقل از Lea and Choundhri,1983)

عنایت ا… برای توسعه روستایی از­ مولفه­­های چون بازدهی کشاورزی، دگرگونی در نسبت­های بیکاری و میزان اشتغال، دگرگونی در توزیع درآمد، دگرگونی در مالکیت ارضی، دگرگونی در هرم قدرت و تحول در الگوهای مشارکت در تصمیم­گیری، افزایش در تحرک اجتماعی که موجب تغییر در نظام قشر­بندی و قدرت و نیز دگرگونی در شاخص­هایی چون سطح تحصیلات، دسترسی به امکانات آموزشی، نسبت جمعیت به پزشک، تعداد درمانگاه­ها، وضع سکونت، راههای روستایی، برق­رسانی، تغذیه و نیز دگرگونی در ارزش­ها، باورها و گرایش­ها می­گردد یاد می­کند (ازکیا،1384 به نقل از (Inayatallah, 1978.

گپ[6] توسعه روستایی را به عنوان فرآیندی که از طریق کوشش­های جمعی در پی بهبود در بهزیستی و خودیابی مردمی که در خارج از مناطق شهری زندگی می­کنند تعریف نموده است به نظر او هدف توسعه روستایی باید بسط و گسترش دامنه فرصت­ها برای مردم روستایی باشد (ازکیا،1384 به نقل از  Mehta,1984).

در بیان فضای مفهومی توسعه روستایی به این نکته نیز باید اشاره شود که در دوره اخیر توسعه روستایی در قالب توسعه مشارکتی که در بردارنده ابعاد توسعه روستایی یکپارچه و مشارکت مردم می­باشد نیز مطرح شده است.

یاد آو[7] معتقد است افزایش تولید و بهره­وری، برابری در دسترسی به فرصت­های کسب درآمد، دسترسی به خدمات عمومی و دسترسی به نهادهای تولیدی، اشتغال سودمند، اعتماد به نفس، مشارکت مردم در فرآیند توسعه و توازن بوم شناختی هدف­های به یکدیگر وابسته­ای هستند که برداشت یکپارچه از توسعه روستایی را مطرح می­نماید ( ازکیا،1384 به نقل از یادآو، 1365 ).

توسعه روستایی فرآیند چند­ بعدی است که موضوع آن بهبود و ارتقای کیفیت زندگی اقشار فقیر و آسیب پذیر اجتماع روستایی است. فرآیندی که با بهره­گیری از سازوکارهایی چون برنامه­ریزی، سازماندهی، تقویت خود اتکایی فردی، جمعی و ایجاد دگرگونی مناسب در ساختارهای ذهنی و اجتماعی روستاییان تلاش می­نماید که درآنها قدرت، توان و بهره­گیری از قابلیت­ها و منافع در اختیارشان را تقویت نماید تا به واسطه آن بتوانند وضعیت موجودشان را به وضعت مناسب و مطلوب­تر تغییر دهند. تحقق چنین توسعه­ای نیازمند دگرگونی در ساختارهای نهادی، فنی، شخصیتی و ارزشی است که منجر به تغییرات اساسی در ساختار اجتماعی و ویژگی­های شخصیتی روستاییان، ارتقاء کیفیت زندگی و تقویت اتکاء به نفس و آزادی انتخاب و عاملیت روستاییان باشد (ازکیا،1384).

[1]– diasen

[2]– lea

[3]– cheudhri

[4]– growth with justice

[5]– redistribution with growth

[6]– copp

[7]– Yadav

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق

1- 4 -1- هدف اصلی تحقیق:

هدف اصلی این تحقیق تعیین درجه توسعه ­یافتگی نواحی روستایی شهرستان رودبار می­باشد.

1- 4 -2- اهداف اختصاصی تحقیق:

1- شناخت نقاط قوت و ضعف نواحی روستایی در زمینه­های بهداشتی و درمانی، آموزشی، زیربنایی، ارتباطی

2- شناخت درجات توسعه و تفاوتهای آن در روستاهای مختلف شهرستان رودبار

3- شناخت درجات توسعه و تفاوتهای آن در بخش­ها و دهستان های مختلف شهرستان رودبار